Onderzoek in het onderwijs

Aan de KABK wordt onderzoek opgevat als onlosmakelijk verbonden met de kunst- of ontwerppraktijk. Daarom wordt onderzoek niet onderwezen in een afzonderlijk ‘vak’, ook al wordt er bij bepaalde onderdelen in het onderwijsprogramma wel specifiek aandacht aan besteed. Onderzoek vindt plaats op alle niveaus van het curriculum. De aard van de onderzoeksactiviteiten verschilt per niveau.

Onderzoek op BA niveau

De focus van onderzoek in de bachelorprogramma’s ligt op het ontwikkelen van een elementair onderzoeksinstrumentarium en op het experimenteren met deze instrumenten. In de programma’s zijn naast theorievakken en vakken over specifieke onderzoeksvaardigheden ook vakken opgenomen waarin theorie, onderzoek en artistieke praktijk worden geïntegreerd. Aan het einde van de bacheloropleiding heeft de student een eigen werkmethodiek ontwikkeld en heeft de student inzicht verworven in kunst- en ontwerppraktijk in de breedte. De afgestudeerde bachelor is in staat om op beredeneerde wijze een eigen positie in te nemen in het hedendaagse veld van kunst en ontwerp.

Double Degree programma

In samenwerking met de Universiteit Leiden is een academisch curriculum ontwikkeld voor Beeldende Kunst studenten die zowel een HBO-bachelor als een WO-bachelor ambiëren.

Research & Discourse is een verplicht vak voor eerstejaars studenten van alle bachelorafdelingen binnen de KABK. In het vak worden relaties verkend tussen creatieve praktijk en theorie – kritisch maken en denken – in de context van hedendaagse creatieve praktijken.

Docking Station bestaat uit thematische, op onderzoek gerichte werkgroepen voor tweede- en derdejaars bachelorstudenten waarin docentenkoppels (bestaande uit een theorie- en een praktijkdocent) studenten begeleiden bij een geïntegreerd proces van denken en maken.

Keuzevakken maken deel uit van het academiebreed onderwijs. Om het onderzoeksaspect van de bachelorprogramma’s te verdiepen wordt een aantal Material Labs en Research Labs georganiseerd. Daarnaast kunnen studenten keuzevakken volgen aan de Universiteit Leiden.

Gemotiveerde bachelorstudenten kunnen deelnemen aan het Art Research Programme, een reeks interdisciplinaire, thematische vakken georganiseerd door het lectoraat Kunst Theorie & Praktijk. Deze worden veelal gedoceerd door promovendi in het PhDArts programma, geïnspireerd door en voortbouwend op hun eigen doctorale onderzoeksprojecten. 

Om hen kennis te laten maken met de ontwikkelingen en discussies in het veld van artistiek onderzoek, wordt een selecte groep bachelorstudenten uitgenodigd om lezingen en seminars bij te wonen die onderdeel zijn van het PhDArts doctoraatsprogramma.

In het Studium Generale programma worden bekende kunstenaars, ontwerpers en theoretici uitgenodigd om een lezing te geven over het professionele veld waarin zij werkzaam zijn, afgesloten met een openbare discussie. Het programma beoogt studenten handvaten te geven om hun werk vanuit een ander perspectief te beschouwen en inspiratie te ontlenen aan andere kennisgebieden.

Alle bachelor- en masterstudenten schrijven een scriptie ter afsluiting van hun studie aan de KABK. Elk jaar wordt een prijs uitgereikt voor de beste scriptie. Theoriedocenten van de verschillende afdelingen nomineren een scriptie per afdeling en de winnaars worden gekozen door een onafhankelijke jury.

Onderzoek op MA niveau

Onderzoek in de masterprogramma’s is meer specifiek gericht op het uitvoeren van een onderzoeksproject waarmee de student zich in het eigen veld specialiseert en in staat is de eigen positie als kunstenaar of ontwerper in dit veld te articuleren. In deze fase leert de student om een duidelijk gecontextualiseerde onderzoeksvraag te ontwikkelen en het onderzoek vorm te geven, en om een verbinding te leggen tussen het onderzoek en hun artistieke werk. Op masterniveau zijn onderzoek en curriculum onlosmakelijk met elkaar verweven, aangezien alle aspecten van de masterprogramma’s geworteld zijn in onderzoek. Centraal in de beoordeling van de onderzoekscompetentie van de student staat het artistieke eindexamenwerk. Studenten tonen hun vaardigheid in het doen van onderzoek aan in en door hun kunstwerk of ontwerp, door de manier waarop ze dat werk presenteren en over het werk communiceren. 

De Master Artistic Research (MAR) is een intensief tweejarig programma voor kunstenaars met een bijzondere belangstelling voor onderzoeksprocessen en kritische reflectie in relatie tot hun artistieke praktijk.

Alle bachelor- en masterstudenten schrijven een scriptie ter afsluiting van hun studie aan de KABK. Elk jaar wordt een prijs uitgereikt voor de beste scriptie. Theoriedocenten van de verschillende afdelingen nomineren een scriptie per afdeling en de winnaars worden gekozen door een onafhankelijke jury.

Onderzoek op doctoraatsniveau

Na de Masterstudie kunnen studenten zich aanmelden voor selectie voor deelname aan een doctoraatsprogramma in artistiek onderzoek. Een promotie-opleiding voor beeldende kunstenaars en ontwerpers wordt verzorgd door PhDArts. PhDArts is onderdeel van de Academie der Kunsten (ACPA), een samenwerkingsverband tussen de KABK en de Universiteit Leiden. De promotie vindt plaats aan de Universiteit Leiden. 

Onderzoeksvoorzieningen

De KABK heeft een goed uitgeruste bibliotheek met een uitgebreide collectie boeken en andere print en electronische media die een groot aantal disciplines beslaan. Studenten worden daarnaast aangemoedigd om gebruik te maken van de diensten van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL), de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag (KB) en andere bibliotheken en collecties. In samenwerking met theoriedocenten op de academie organiseert de bibliotheek introductiecursussen en verdiepende Research Labs waarin studenten worden begeleid bij het werken met deze collecties ter ondersteuning van de ontwikkeling van hun artistieke of ontwerppraktijk.   

Er zijn 15 werkplaatsen op de KABK. Hier kunnen studenten de ruimte en technische middelen vinden om hun ideeën vorm te geven, variërend van traditionele printtechnieken tot hedendaagse technieken als het modelleren in 3D. Naast algemene introductie- en instructielessen om studenten te helpen om op veilige en efficiënte wijze gebruik te maken van de machines worden specifieke cursussen (Material Labs) aangeboden in samenwerking met de werkplaatsmedewerkers, waarin studenten worden uitgenodigd om zich verder te verdiepen in verschillende technieken en materiaalonderzoek te doen.