Studieprogramma

De bacheloropleiding Interieurarchitectuur en Meubelontwerpen (in het Engels Interior Architecture & Furniture Design, IA & FD) bestrijkt de volledige breedte van het ruimtelijke domein en richt zich op de ruimtelijke condities die bepalen hoe we onze dagelijkse leefomgeving ervaren. Elk jaar wordt er een centraal thema gekozen dat de activiteiten van de afdeling inspireert. Enkele voorbeelden van jaarthema's zijn: Shrinkage-pruning-growth, (Dis)connect/Always on, Gender, en The Politics and Poetics of Landscape.

Het vierjarige programma van de Bachelor Interieurarchitectuur & Meubelontwerpen bestaat uit drie fasen: de propedeuse, de hoofdfase en de afstudeerfase. Elke fase heeft een specifieke missie. De rode draad die door deze missies gevolgd wordt is die van ONTDEKKEN (jaar 1), FOCUS & CONTEXT (jaar 2 en 3) en POSITIONEREN (jaar 4). Deze chronologische structuur is uitgewerkt in vier domeinen:

  • Studio
  • Media & Materialen
  • Professionele Praktijk (en Events)
  • Kennis

Het curriculum is gebaseerd op de principes van experimenteren en onderzoeken. Ieder studiejaar richt het onderzoek zich op specifiek gebieden of actuele onderwerpen, vertrekkend vanuit een solide historische en culturele basis. Zo ontstaan er steeds nieuwe mogelijkheden om deze basis te herinterpreteren en actuele kwesties te integreren in ontwerpexperimenten. Omdat deze ontwerpexperimenten vaak heel persoonlijk zijn, is er geen standaardproces of -methode die kan worden gevolgd. Door verschillende methoden te laten zien, kunnen de docenten je begeleiden bij het vinden en ontwikkelen van jouw eigen werkwijze. Dit betekent ook dat kennis van de natuurwetenschappen, zoals mechanica, biofysica, materiële en elementaire kwaliteiten, alleen wordt gedoceerd op basis van individuele behoefte en noodzakelijkheid, afhankelijk van jouw eigen onderzoek.

Hoewel elk van de vier domeinen een gelijk aandeel heeft in het bepalen van de kwaliteit van het totale curriculum, is het domein Studio de plek waar alles samenkomt. Dit domein heeft de vorm van een echte studio met werkplekken voor elke student. De projecten die hier worden ontwikkeld profiteren van een aantal geïntegreerde vakken en gastcolleges. Voorbeelden hiervan zijn: handtekenlessen, digitale tekenlessen, analoog en digitaal 3D modelbouw, kennis (Docking Station), presentatieworkshops en meer.

Een belangrijk deel van jouw ontwikkeling tot kritische en empathische ontwerper is om geconfronteerd te worden met de ontworpen wereld. Hiervoor organiseert de afdeling excursies, bezoeken aan bouwlocaties, studio's, werkplaatsen en tentoonstellingen. Daarnaast word je gestimuleerd zelf door de stad en het land te lopen of te fietsen, of reizen te maken zonder een bestemming met als enig doel goed om je heen te kijken en te ervaren hoe alles in de wereld van de mens is ontworpen.

Tijdlijn

De meeste vakken duren één semester. De lessen duren een paar uur, een halve dag of een dag per week. In de week voor het einde van het semester wordt elk vak afzonderlijk beoordeeld tijdens de individuele beoordelingen door de verantwoordelijke docent via een schriftelijke feedback. Daarna, aan het einde van het semester, presenteer je al je werk tijdens de collectieve beoordeling. Je ontvangt een collectief cijfer op basis van feedback voor alle vakken van de docenten die je het afgelopen semester les hebben gegeven. Halverwege het semester wordt een tussentijdse evaluatie gegeven met een aantal van je docenten om een informele dialoog te hebben over de ontwikkeling van je werk. In deze week zijn er geen reguliere lessen behalve de academiebrede vakken en IST-projecten.

Competenties, beoordelingsonderdelen & leerdoelen

De afdeling IA & FD volgt de competenties die zijn opgesteld voor het kunstonderwijs in Nederland. In elk leerjaar worden deze competenties aangescherpt.

  • Creërend vermogen
  • Vermogen tot kritische reflectie
  • Vermogen tot groei en vernieuwing
  • Organiserend vermogen
  • Communicatief vermogen
  • Omgevingsgerichtheid
  • Vermogen tot samenwerken

Andere beoordelingscriteria hebben te maken met het projectonderwijs:

  • Onderzoek/Analyse
  • Idee/Concept/Visie
  • Presentatie – mondeling, visueel
  • Ontwerpkwaliteiten
  • Toewijding/Teamspirit

Vakkenoverzicht

Projectweken

De week na elke tussentijdse evaluatie (de eerste week van het tweede en vierde blok) wordt gebruikt voor projectweken. Tijdens een projectweek worden alle lessen gegeven door dezelfde docenten als gebruikelijk, alleen werken ze nu samen met de studenten aan één project dat aan het eind van de week tot een resultaat leidt. De inhoud van de projectweek kan gericht zijn op een experiment of initiatief dat door de studenten wordt voorgesteld, het aanbieden van een specifieke vaardigheid die mist in het curriculum, of een manier zijn om in volledige concentratie aan één project te werken. Tijdens een projectweek is de werkmodus hetzelfde als bij een workshop. De projectweek is bedoeld om studenten de mogelijkheid te bieden hun eigen programma, projectmanagement en zelfredzaamheid te ontwikkelen. Bijgevolg zullen de docenten een stapje terug doen en zal de projectopgave algemener en minder gedetailleerd zijn. De docenten zullen een vertrekpunt beschrijven dat meer suggestief en minder specifiek is. Het is aan de studenten om hun eigen context, programma en organisatiestructuur te creëren.

Programmastructuur

Missie: ontdekken

In het eerste studiejaar spelen de volgende kernbegrippen een centrale rol: crossdisciplinair, scannen, experimenteren, (brede) oriëntatie en confrontatie, design, leren door te doen, interactie en sociale netwerken/studentenmix. In de propedeutische fase wordt maximaal gebruik gemaakt van de werkplaatsen en faciliteiten van de academie waardoor je wordt blootgesteld aan alle mogelijke methoden van ontwikkeling en productie. Interactie met andere disciplines binnen de KABK wordt ook aangemoedigd in deze fase.

Het propedeusejaar bestaat uit het stellen van vragen, verkennen, experimenteren en observeren, en de bewustwording van het feit dat kunst en design (samen met kunsteducatie) altijd gaat om het creëren in relatie tot het denken (en omgekeerd). Projectmatig onderwijs speelt een centrale rol. Elk semester werk je aan twee grote studioprojecten waarbij ontwerpoefeningen zijn samengesteld in verschillende fasen. Het werk aan het project vindt plaats gedurende een geconcentreerde periode van 15 weken.

De studio Morfologie wordt gekenmerkt door het leren werken met ruimte en vorm, vormstudies en beeldhouwkunst. Onderzoek wordt gevoed met input van andere disciplines. Je raakt vertrouwd met het idioom van de architectuur en ontwerp door te maken, te experimenteren en door je handen te laten spreken.

Als onderdeel van het domein Media & Materialen krijgen eerstejaarsstudenten een grondige kennismaking met alle afdelingen en disciplines en met de vele faciliteiten/werkplaatsen die de academie rijk is.

Het domein Professionele Praktijk traint je om een evenement (de Open Dag) te bedenken, organiseren en produceren, je semesterevaluaties te presenteren en een buddy te zijn voor een eindexamenstudent die je helpt met zijn/haar afstudeerproject.

In het eerste jaar bestaat het domein Kennis uit drie hoofdcomponenten. (Architectuur- en ontwerp-) geschiedenis en Theorie geven beide inzicht in de geschiedenis en hedendaagse positie en context van architectuur, ontwerp en beeldende kunst. Binnen het onderdeel Alchemie werk je middels opdrachten aan je onderzoeks-, presentatie- en schrijfvaardigheden. Het derde onderdeel is het academiebrede vak Research & Discourse. Alle bachelorstudenten aan de KABK volgen de module Research & Discourse tijdens het propedeusejaar. De module bestaat uit een reeks discussies over een aantal casestudies in kunst en design en oefeningen in het doen van artistiek onderzoek. Het helpt om de onderzoeken te documenteren voor het formuleren van jouw positie ten aanzien van ontwerpen. De KABK organiseert ook een Studium Generale lezingenserie waaraan alle studenten dienen deel te nemen. Daarnaast worden er binnen de verschillende vakken en studiejaren regelmatig lezingen georganiseerd.

Sites & Stages is een keuzevak voor studenten van jaar 1 tot 4 en wordt ingevuld door recente alumni. Binnen dit vak wordt er onder andere een leesgroep, een serie filmavonden en een serie excursies georganiseerd.

Missie: focus

Kernbegrippen in de hoofdfase 1 zijn: vooruit- en terugkijken, visionair denken, dromen, de toekomst en het hier en nu. Het curriculum probeert verbindingen te leggen naar hedendaagse gebeurtenissen in binnen- en buitenland en zo verbinding te maken met de echte wereld en met jouw individuele positie hierin (Wie ben ik?).

In het tweede jaar verdiep je bestaande vaardigheden, krijg je inzicht in de beroepspraktijk en word je je bewust van je eigen intenties die aan de basis liggen van je werk en processen. Je wordt begeleid door beeldend kunstenaars, theoretici, architecten en ontwerpers om zo te ontdekken waar je eigen interesses binnen deze disciplines liggen.

Nadat je tijdens het propedeusejaar hebt kennisgemaakt met je vakgebied, de academie en de workshops, gebruik je in het tweede jaar deze basiskennis om een positie in te nemen in opdrachten van grotere complexiteit. De realiteit van het professionele veld en de specifieke aandachtsgebieden die het omvat, worden verder uitgediept. Tegelijkertijd word je aangespoord om een visie en droom voor je toekomst als ontwerper te formuleren. Er wordt van je verwacht dat je meer initiatief toont en je wordt uitgedaagd om je eigen persoonlijke voorkeuren te ontwikkelen en te gebruiken.

Interieurarchitectuur of Meubelontwerpen

Vanaf het tweede jaar volgen studenten Meubelontwerpen en Interieurarchitectuur afzonderlijke Studio’s. Hoewel de projecten in het domein Studio op dezelfde manier zijn gestructureerd, is de aanpak en inhoud afgestemd op de specifieke studierichting. Tegelijkertijd biedt de vergelijkbare structuur mogelijkheden voor samenwerking. De studio's van de afdeling Meubelontwerpen zijn meer gericht op het deconstrueren en reconstrueren van objecten, het ontdekken van nieuwe materialen en productiemethoden en gebruik. De afdeling Interieurarchitectuur richt zich meer op bijvoorbeeld de ontwikkeling van ruimtelijke organisatievaardigheden, tektonische oefeningen en de sociale implicaties van bouwen. De andere domeinen volgen de studenten gezamenlijk.

Het aspect van diepgaand onderzoek in het domein Studio neemt met elk studiejaar toe. Het domein Media & Materialen wordt nu voor het grootste deel geïntegreerd in de Studio's, behalve het vak Website & Identity waarin je een eigen website maakt om je relatie met jouw (toekomstige) beroep te definiëren.

De vakken die door de afdeling worden aangeboden in het kader van het Individueel Studietraject (IST) bestaan uit modules onder de naam Research Labs. Deze worden over de hele academie aangeboden waardoor ze een interdisciplinair karakter hebben. Het doel van het IST, dat vanaf het tweede jaar verplicht is voor alle studenten, is om diepte en breedte aan de opleiding toe te voegen.

Studenten die het IST willen gebruiken om meer diepgang in hun studie aan te brengen, kunnen ervoor kiezen meer nadruk te leggen op de basisvakken, een selectie maken uit het KABK-brede aanbod van interdisciplinaire onderzoekslaboratoria en introductievakken, of ervoor kiezen om keuzevakken of een minor te volgen aan de Universiteit Leiden. Voorafgaand aan de keuze voor een IST, maakt de student een individueel studieplan. Zowel de IST-coach als de studieadviseur begeleidt studenten bij het opstellen van dit plan.

In het tweede jaar bestaat het domein Kennis uit drie hoofdcomponenten: kunst, architectuur en ontwerpgeschiedenis en -theorie. Via een reeks uiteenlopende lezingen maak je kennis met een verscheidenheid aan relevante thema's in deze vakgebieden en hoe deze zijn gebruikt, onderzocht en benut door kunstenaars, architecten en ontwerpers. In de leergang Alchemie word je door middel van casestudies uitgedaagd om deze thema's verder te onderzoeken, je referentiekader te verbreden en de concepten van deze onderwerpen in je eigen werk te verwerken.

In het tweede (en derde) jaar is het domein Kennis ook gekoppeld aan een van de twee studio's (per semester), Docking Station (DOK) genoemd. Deze DOKs bieden je directe theoretische input en motiveren je om nog dieper de theorie in te duiken. Dit vormt een eerste impuls voor de ontwikkeling van individuele voorkeuren en origineel onderzoek.

Binnen het domein Professionele Praktijk zijn de tweedejaarsstudenten in het tweede semester buddy voor de eindexamenstudenten. In semester een wordt aan alle tweedejaarsstudenten gevraagd het jaarlijkse Afdelingsdiner te ontwerpen en realiseren. Dit diner is voor alle docenten, alumni en studenten van de afdeling IA & FD en wordt georganiseerd aan het einde van de KABK Open Dag.

Missie: context

Kernbegrippen in dit deel van de hoofdfase zijn onder meer: reality check, vaardigheden, kennis, praktische en professionele ervaring, werknemer versus ondernemer, stage en projecten van interne studio/lab/werkplaats of externe samenwerkingen met het professionele veld, industrie, autoriteiten, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Tijdens deze fase richt je je op het ontwikkelen van je eigen werk en individuele benadering die wordt uitgedrukt in persoonlijke vragen of probleemstellingen. De interactie tussen de artistieke en de sociale omgeving speelt ook een belangrijke rol in deze fase.

Het derde studiejaar is wat betreft structuur vergelijkbaar met het tweede jaar, met een extra focus op de relatie met de beroepspraktijk. De oefeningen binnen het domein Studio voegen diepte toe door specifiek aandacht te besteden aan de maakbaarheid van de ontwerpen. Je wordt je bewust van de uitdagingen die voortvloeien uit een ontwikkeld concept in termen van constructie, materialen en kosten door het uitvoeren van een 'reality check'

De praktijkoefeningen vormen een belangrijk aspect van het curriculum in het derde jaar. Je werkt aan echte opdrachten voor externe opdrachtgevers, waarbij de realisatie van het project binnen budgettaire kaders, het programma van wensen en eisen van de opdrachtgever en een strak schema een belangrijke rol speelt. Recente projecten zijn onder meer: Frame x KABK pop-up shop voor de Dutch Design Week 2016 en 2017, Mentaliteit – Geen stijl!, een serie van vijf evenementen ter gelegenheid van viering van honderd jaar De Stijl, de scenografie voor De Notenkraker Suite in samenwerking met de jazzsectie van het Koninklijk Conservatorium. Dergelijke directe koppelingen naar de praktijk worden ook gemaakt door presentaties in binnen- en buitenland, waaronder de tweejaarlijkse presentatie op de Salone del Mobile in Milaan.

Je wordt aangemoedigd om zo veel mogelijk in verschillende disciplines te werken en veel te putten uit de expertise, faciliteiten en werkplaatsen die beschikbaar zijn binnen de KABK. De domeinen Media & Materialen en Kennis worden verder uitgewerkt door te focussen op specifieke thema's en technieken. Deze overkoepelende onderwerpen komen voort uit het jaarthema dat vaak betrekking heeft op een specifieke sociale context en geven ook richting aan de andere domeinen. Een van de vakken heeft rechtstreeks te maken met het schrijven over, redigeren van en de art direction van je werk.

In het vijfde semester formuleer je een stageplan en stel je een eigen portfolio samen dat goed uitdrukt wie jij bent om zo een plaats te krijgen in het bedrijf of de omgeving die bij je past of die je het meest interesseert. Je sluit de hoofdfase af met dit beoordelingsportfolio dat is opgebouwd in het tweede en derde studiejaar. Dit portfolio is een voortzetting en herformulering van de website die je in het tweede jaar hebt ontwikkeld.

In het zesde semester word je vertrouwd gemaakt met de beroepspraktijk in de vorm van een stage bij een door jou zorgvuldig en individueel geselecteerd nationaal of internationaal ontwerp- of architectenbureau. Halverwege de stageperiode, op de Stageterugkomdag, geven alle studenten een presentatie over hun ervaringen aan hun medestudenten en de stagecoördinator. De stage wordt afgesloten met een schriftelijk rapport.

Missie: positie

Kernbegrippen in het vierde jaar zijn: manifestatie, oeuvre, statement en portfolio, aanvullend onderzoek, extra diepgang, scriptie en collectievorming.

In de afstudeerfase richt je je op het ontwikkelen van je individuele positie. Je bepaalt je plek in het professionele veld en manifesteert dit door je oeuvre, statement en portfolio. Door middel van een scriptie wordt extra diepgang nagestreefd.

Je werkt aan je eigen architectuur- of ontwerpprojecten, beheerst de bijbehorende technieken en kunt je projecten op een overtuigende manier presenteren. Het hoofddoel van deze laatste fase, die eindigt met een eindexamen, is om jouw kwaliteiten als ontwerper te laten zien. Dit houdt in dat je je ideeën moet kunnen omzetten naar concepten, architectonische oplossingen, meubels en productoplossingen, vorm, materiaal, techniek en details. Dit alles in het kader van twee opdrachten: een toegepaste opgave in het zevende semester en een zelf geïnitieerd afstudeerproject in het achtste semester.

In het vierde jaar vormen de domeinen Studio, Kennis en Professionele Praktijk de belangrijkste componenten van de opleiding.

In het zevende semester werk je aan de toegepaste opgave die getuigt als een soort 'meesterproef' voor de vaardigheden die je hebt opgedaan bij het ontwerpen en realiseren van projecten in je voorgaande bachelorjaren. Je doorloopt alle stadia van de ontwikkeling en uitvoering van een ontwerp; van schetsvoorstel tot voorlopig voorstel, tot definitief ontwerp en budget, tot werktekeningen, tot uitvoering binnen budget.

De opzet van je afstudeerproject in semester 8 wordt vooraf gekaderd door het invullen van een vragenlijst tijdens semester 7, waarin je antwoorden formuleert op alle relevante vragen en zaken die je moet weten om het project te starten.

Binnen het domein Kennis is de scriptie de uitkomst van een individueel en zelf geïnitieerd onderzoek waarbij je (onder andere) taal gebruikt als hulpmiddel om intuïtieve en associatieve gedachten te ordenen. De scriptie functioneert als een goed gefundeerd manifest - een missiestatement - dat kan aansluiten bij het afstudeerproject.

Positionering en Realisatie, binnen het domein Professionele Praktijk is een permanente workshop die alle essentiële, structurele ondersteuning met betrekking tot presentatie en aanvullende verbindingen met de praktijk, alle andere domeinen en andere disciplines behandelt. Workshops en lezingen bieden nuttige oefeningen, praktijkgericht onderzoek en praktische ondersteuning. De voorbereiding voor de excursie in het achtste semester neemt ook de vorm aan van een workshop, resulterend in een reisverslag.

Het examen in het achtste semester van de Bachelor Interieurarchitectuur of Meubelontwerpen bestaat uit de volgende onderdelen:

  1. Projecten: afstudeerproject en opdracht
    Je bent in staat om meerdere ontwerpen te maken die een of meer onderwerpen van het gehele (interieur) architecturale of (meubel) ontwerpveld in de breedste zin van het woord behandelen. Dit wordt bereikt binnen een thematische en zelfontwikkelde afstudeeropdracht die je ontwerp, project en werk relateert aan een thematische of site-specifieke context. Studenten kiezen hun eigen onafhankelijke posities binnen een gegeven opdracht en tonen daarmee aan dat zij in staat zijn om de relevante technieken en vaardigheden toe te passen die nodig zijn om hun ontwerpen optimaal te realiseren, gebaseerd op de kennis en ervaring opgedaan in alle domeinen.
  2. Onderzoek door middel van ontwerpen (IST)
    Onderzoek door middel van ontwerpen drukt jouw persoonlijke ontwerphouding uit. Dit ontwerp- en onderzoekscomponent is een voortzetting van eerdere studieprojecten die zijn gerealiseerd binnen de domeinen van Studio, Kennis en/of het Individueel Studietraject. Het gaat erom dat je inzicht hebt in jouw manier van werken en je dit inzicht weet te gebruiken bij het definiëren en formuleren van je ontwerpopdracht voor het afstuderen.
  3. Theoretisch onderzoek
    Een belangrijk aspect van de afstudeerfase is het theoretische onderzoek: een essay (in een visuele of schriftelijke vorm) en/of scriptie waarin wordt verwacht dat je jezelf positioneert en kritisch reflecteert op het vakgebied, je fascinaties en de relatie tot je eigen werk. Het essay/de scriptie gaat expliciet in op de verworven kennis binnen het domein Kennis. Er wordt van je verwacht dat je specifieke posities inneemt met betrekking tot de huidige theorieën over architectuur en ontwerp en dat je jezelf positioneert binnen het huidige discours.
  4. Oeuvre
    Je kunt eerder gerealiseerde ontwerpen en onderzoek (van voorgaande studiejaren) meenemen in je laatste afstudeerpresentatie en tentoonstelling
  5. Beroepsvaardigheden en de professionele context
    Het eindexamen, de afstudeertentoonstelling en de presentatie van de afstudeerprojecten maken deel uit van een publieksevenement: het Graduation Festival. Hier is het belangrijkste aspect de visuele en mondelinge presentatie van je afstudeerprojecten. Er wordt van je verwacht dat je jezelf en je werk binnen de discipline plaatst. Er zijn verschillende manieren waarop je je werk kunt presenteren aan de buitenwereld, bijvoorbeeld via uw afstudeerportfolio of door een eigen professionele website te maken en PR- en social mediacampagnes op te zetten.

Wil je je portfolio laten beoordelen of portfolio-advies krijgen?
Meld je aan voor een Open Studio bezoek!

Vervolgopleiding

Afgestudeerden van de Bachelor Interieurarchitectuur & Meubelontwerpen kunnen zich inschrijven voor een masteropleiding of een andere postacademisch programma aan een kunstacademie, zoals het Sandberg Instituut of de Jan van Eyck, de Academie van Bouwkunst (Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten) of de Rotterdamse Academie van Bouwkunst.

Doorgaan met je studie aan een van de technische universiteiten (zoals de TUDelft) is ook mogelijk, maar dan moet je eerst een schakelprogramma volgen. Mogelijke studies in het buitenland zijn onder andere AA London, Cooper Union NYC, UdK Berlijn. Aan de KABK kunnen afgestudeerden kiezen om hun studie voort te zetten aan de Master Interior Architecture (INSIDE) of een van de andere masteropleidingen.

Gerelateerde studies