NL / EN
       
   
Reflection Processes in the Arts

This text is only available in Dutch

Researcher/Lector: Michael van Hoogenhuyze

De ambitie van dit lectoraat is tot een formulering te komen van de wijze waarop er in de creatieve processen op het gebied van de beeldende kunst en het ontwerpen wordt gedacht. Daarbij wordt in het bijzonder nagegaan of deze denkprocessen anders verlopen dan in andere disciplines, ofwel wat het specifieke is van denkprocessen in de (beeldende) kunst. Om tot een beschrijving van deze denkprocessen te komen wordt getracht de veelal impliciete kennis die aanwezig is binnen de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, als instituut waar opgeleid wordt tot professioneel kunstenaar en ontwerper, te expliciteren. De volgende thema’s worden onderscheiden:

  • ’Het denken van de kunstenaar’: het denkproces om tot een ontwerp of de realisatie van een kunstwerk te komen in het atelier of de studio van de individuele kunstenaar of ontwerper.
  • ’De ontwikkelingsgang in het denken in en over kunst door de kunstenaar’: van beginner via student tot professioneel kunstenaar/ontwerper, alsmede de ontwikkeling in diens verdere beroepspraktijk.
  • De ontwikkeling van opvattingen over de ‘inrichting van het kunstonderwijs’: hoe een ontwerper/kunstenaar kan worden opgeleid binnen een onderwijsinstituut als de Koninklijke Academie en de weerslag daarvan in het onderwijs en de organisatie daarvan.
  • ’Onderzoek naar het instituut als uiting en drager van ideeën over kunst’ .
  • ’Kunsttheorieën van kunstenaars’ , zoals die expliciet geformuleerd zijn in hun geschriften.
  • ’Onderzoek binnen de kunsten’ opgevat als een verbijzondering van denkprocessen in de kunst.

Programma Het lectoraat baseert zijn programma mede op drie recente ontwikkelingen:

  1. Kunst en onderzoek: in toenemende mate wordt het begrip onderzoek binnen de kunsten van belang, als een verbijzondering van ‘denkprocessen in de kunst’, waarbij de verhouding tussen kunst en wetenschap een terugkerend thema is. Binnen de Hogeschool is deze discussie ook permanent aan de orde, in het bijzonder in het kader van de faculteit der Kunsten, via welke een structurele relatie tot stand is gekomen met de Universiteit Leiden. Naast denkprocessen in de kunst als object van onderzoek, kan kunst als een specifieke vorm van onderzoek fungeren: onderzoek als kunstvorm, als concept voor een kunstwerk.
  2. Toenemende aandacht voor kenniscirculatie: het wordt meer en meer duidelijk hoezeer denkprocessen in de kunst en onderzoek in de kunsten samenhangen met de circulatie van kennis en ideeën. Daardoor verbreedt het terrein zich: de ideeëngeschiedenis van het instituut, de geschiedenis van het onderwijs, de circulatie van ideeën binnen de academie en de communicatie tussen kunstenaars onderling worden meer en meer in het onderzoek en daarmee ook in de andere lectoraatactiviteiten betrokken.
  3. Toenemende aandacht voor ontwikkelingen voorafgaand aan het hoger kunstonderwijs: het kunstonderwijs is in de breedte flink in beweging. We zien in het basisonderwijs ‘Kunstmagneetscholen’, in het voortgezet onderwijs ‘Kunstprofielscholen’ en in het MBO de tendens om tot kunst-MBO te komen. In dit hele veld is ook de academie actief door een beeldende poot in de School voor Jong Talent (vanaf groep 7 basisonderwijs tot en met volledig voortgezet onderwijs; voorheen alleen voor aanstaande muziek- en dansstudenten van het Koninklijk Conservatorium ) en ook door diverse voortrajecten aan te bieden.

Via brochures is in de loop van het studiejaar informatie te vinden over de uitvoering van het werkplan.

Producten

Producten van het lectoraat tot nu toe:

  • Lezing in september 2004 voor de academie gemeenschap.
  • Publicatie: Presentatie van het onderzoeksplan van het lectoraat ‘denkprocessen in de kunst’ in een brochure voor de gehele Academie. download deze brochure
  • Publicatie: Brochure met advies om onderzoek een vaste plaats te geven binnen de academie, zowel binnen het onderwijs al binnen het beleid. download deze brochure
  • Opzetten van een structureel overleg tussen de theoriedocenten van de academie.
  • Publicatie: Een protocol om films en video’s die gemaakt worden binnen het onderwijs van de Academie presentabel te maken voor de gehele academie, middels een regelmatig uitkomende dvd-‘krant’.
  • Inhoudelijke voorbereiding van het samenwerkingsproject ‘Superville’ (juni 2005) ter ere van het 86e lustrum van de Universiteit Leiden. Voorstel van het onderwerp, verzamelen van het materiaal en inhoudelijk toegankelijk maken, dramaturgie van het gehele project. Binnen dit project was er een samenwerking tussen de Universiteit Leiden, (faculteit der Kunsten), De Veenfabriek, (muziektheatergezelschap), Stedelijk museum de Lakenhal, Koninklijk Conservatorium, (afdeling compositie), Interfaculteit Beeld en Geluid/ArtScience.
  • Theorieweb: planvorming voor een digitaal platform binnen het KA-net of een internettijdschrift over kunsttheorie aan de KABK, waarin plaats is voor columns over brandende kwesties in het kunstonderwijs, een discussieplatform, teksten naar aanleiding van onderzoek door studenten, selectie uit de eindexamenscripties, juryrapport scriptieprijs etc.